Τα smartphones και η χρήση τους από εφήβους και νεαρούς ενήλικες – διαφορές και ομοιότητες: Μία μελέτη περίπτωσης

Παπαλεξοπούλου Κωνσταντίνα, Ψιάχου Κωνσταντίνα*

Περίληψη: Η μεγάλη ανάπτυξη των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) έχει καταστήσει τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αναπόσπαστο μέρος της ψυχοκοινωνικής πραγματικότητας των σύγχρονων ανθρώπων, ιδιαίτερα των νεώτερων. Η δικτυωμένη ζωή και η συνεχής «διαθεσιμότητα» του ατόμου, μέσω των νέων διαδικτυακών κοινωνικών μέσων και εφαρμογών στα έξυπνα κινητά, οδηγούν σε ένα πρωτόγνωρο ανθρώπινο βίωμα. Πώς αντιλαμβάνονται την σύγχρονη πραγματικότητα οι έφηβοι που μεγάλωσαν σε αυτή την εποχή, συγκριτικά με τους λίγο μεγαλύτερους νεαρούς ενήλικες που, ωστόσο, βίωσαν μία ποιοτικά διαφοροποιημένη τεχνοκοινωνική πραγματικότητα ως παιδιά; Παρατηρείται ένα είδος «χάσματος γενεών» ακόμα και ανάμεσα σε άτομα που διαφέρουν ελάχιστα ηλικιακά; Στην παρούσα μελέτη περίπτωσης, μέσα από τέσσερις εθνογραφικές συνεντεύξεις, δύο εφήβων και δύο νεαρών ενήλικων φοιτητών, επιχειρούμε μία προκαταρκτική διερεύνηση του πεδίου. Η ποιοτική ανάλυση των συνεντεύξεων έδειξε ότι οι συμμετέχοντες χρησιμοποιούν διαρκώς τις έξυπνες κινητές συσκευές τους με κύριο στόχο την επικοινωνία μέσω των online υπηρεσιών και των κοινωνικών μέσων. Τόσο οι έφηβοι όσο και οι νεαροί ενήλικες υπογραμμίζουν τις επιδράσεις της τεχνολογίας στην καθημερινή ζωή και επισημαίνουν τους κινδύνους που εγκυμονεί η ανεξέλεγκτη χρήση της, αν και εμφανίζονται αισιόδοξοι για τις μελλοντικές επιδράσεις τους. Μέσα από τις συνεντεύξεις αναδεικνύονται σχετικές διαφοροποιήσεις στη χρήση των έξυπνων κινητών για τις δύο ηλικιακές ομάδες, οι οποίες εστιάζονται στην προτίμηση συγκεκριμένων κοινωνικών μέσων και ιστοτόπων κοινωνικής δικτύωσης.

Λέξεις κλειδιά: τεχνολογία, smartphone, μέσα κοινωνικής δικτύωσης, έφηβοι, νεαροί ενήλικες

Smartphones and their use by teenagers and young
adults – differences and similarities: A case study

Abstract: Advances in Information and Communication Technologies (ICTs) promoted social media and social networking sites as an integral part of the psychosocial reality of modern people, especially the younger ones. This is an unprecedented form of networked lived experience, where people are always connected and always available through various social media platforms. How do teenagers who grew up in a given technosocial context perceive modern reality as compared to the slightly older young adults who, nevertheless, experienced a slightly different technosocial environment as children? Is there a kind of “generation gap” even among people who differ marginally in their age? In this case study we attempt a preliminary investigation of the field by conducting four ethnographic interviews with two teenagers and two young adults. Preliminary qualitative analysis showed increased use of smartphones by the participants, mostly for communication reasons and mainly through online services and social media. Both teenagers and young adults emphasize the effects of technology on everyday life and point out the potential risks, even though they remain optimistic for the future impact on human life. Our findings indicate that there are differences between the two age groups as regards their preferences for specific social media platforms and social apps.

Keywords: technology, smartphones, social media, teenagers, young adults

Cite as:

Papalexopoulou, K., & Psiachou, K. (2018). Smartphones and their use by teenagers and young adults – differences and similarities: A case study. Homo Virtualis1(1), 53–68. https://doi.org/10.12681/homvir.19071

*Ψιάχου Κωνσταντίνα

Η Κωνσταντίνα Ψιάχου είναι αδειοδοτημένη ψυχολόγος και Πιστοποιημένη Αναλύτρια Συμπεριφοράς (BCBA) με εκτενή εμπειρία στη συμπεριφορική θεραπεία, την ψυχοεκπαίδευση και την ψυχολογική έρευνα. Είναι υποψήφια Διδάκτωρ Ψυχολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, με εξειδίκευση στην Πειραματική και Κλινική Ανάλυση Συμπεριφοράς. Διαθέτει Μεταπτυχιακό στην Εφαρμοσμένη Ανάλυση Συμπεριφοράς από το Queen’s University of Belfast, απ’ όπου αποφοίτησε με διάκριση, καθώς και Πτυχίο Ψυχολογίας από το Πάντειο Πανεπιστήμιο. Από το 2021, εργάζεται ανεξάρτητα ως ψυχολόγος και αναλύτρια συμπεριφοράς, παρέχοντας δια ζώσης και διαδικτυακές θεραπευτικές συνεδρίες βασισμένες στις αρχές της ανάλυσης συμπεριφοράς. Η εμπειρία της περιλαμβάνει διαχείριση συμπεριφοράς, ψυχοεκπαιδευτικές συνεδρίες για παιδιά, εφήβους και ενήλικες, ψυχοθεραπεία για εφήβους και ενήλικες, εποπτεία θεραπευτών πρώιμης παρέμβασης και συνοδών παράλληλης στήριξης, καθώς και συμβουλευτική γονέων.

Εκτός από το κλινικό της έργο, η Κωνσταντίνα είναι εκπαιδεύτρια και ερευνήτρια. Από το 2020, πραγματοποιεί σεμινάρια εισαγωγής στην Εφαρμοσμένη Ανάλυση Συμπεριφοράς (ABA) σε ψυχολόγους, λογοθεραπευτές και εργοθεραπευτές, καλύπτοντας θέματα όπως η διαφορική ενίσχυση, η Λειτουργική Ανάλυση Συμπεριφοράς, η συλλογή δεδομένων και η διαχείριση συμπεριφοράς. Παράλληλα, διδάσκει ψυχοεκπαιδευτικές στρατηγικές με έμφαση στην αυτογνωσία, τις κοινωνικές δεξιότητες, τη συναισθηματική ρύθμιση και τη σεξουαλική αγωγή για επαγγελματίες ψυχικής υγείας που εργάζονται με παιδιά και εφήβους.