Συμπόσιο: Πειραματική ανάλυση συμπεριφοράς
Παπαλεξοπούλου Κωνσταντίνα, Μέλλον Ρόμπερτ
Φεβρουάριος, 2018
Στην παρούσα εργασία διερευνάται η πιθανή σχέση ανάμεσα στην ιδεοψυχναγκαστική διαταραχή και στο φαινόμενο της τήρησης κανόνων. Στην κλινική ψυχολογία, η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή ορίζεται ως η ψυχική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από ιδεοληψίες και καταναγκασμούς. Σύμφωνα με την προσέγγιση της ανάλυσης συμπεριφοράς, στην οποία βασίστηκε η παρούσα εργασία, η συμπεριφορά καθορίζεται από τη μακροπρόθεσμη αλληλεπίδραση του ατόμου με το περιβάλλον του και, ειδικότερα, από τις συναρτήσεις ενίσχυσης και τιμωρίας. Ο ψυχαναγκασμός έχει συνδεθεί με την παραγωγή σημάτων ασφαλείας στο πλαίσιο της αρνητικής ενίσχυσης. Με βάση τα παραπάνω, πραγματοποιήθηκαν δύο πειράματα στα οποία οι συμμετέχοντες (19 συνολικά) έπαιζαν ένα παιχνίδι τύπου Coins and Bombs σε τρεις φάσεις (πειραματικός σχεδιασμός Α-Β-Α). Και στα δύο παρατηρήθηκε σταδιακή μείωση της συμμόρφωσης. Ωστόσο, 4 συμμετέχοντες επέδειξαν περισσότερη συμμόρφωση στις φάσεις με την περισσότερη τιμωρία συγκριτικά με το φτωχό πρόγραμμα τιμωρίας. Τα αποτελέσματα (η επεξεργασία των οποίων πραγματοποιήθηκε με τη μέθοδο της εκτεταμένης ατομικής ανάλυσης) μπορούν να εξηγηθούν από την εξοικείωση με την τιμωρία αλλά και από τη συμπτωματική ενίσχυση του αντίθετου του κανόνα. Στην παρούσα έρευνα, επιχειρήθηκε η σύνδεση του φαινομένου της τήρησης κανόνων με την τιμωρία, με σκοπό την κατανόηση της εμμονικής συμπεριφοράς, όπως αυτή εκδηλώνεται στην ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή. Η πολυπλοκότητα του απαιτεί συστηματικότερη διερεύνηση με σκοπό την κατανόησή του ίδιου αλλά και των επιδράσεων της τιμωρίας, η οποία, όπως φαίνεται, δεν αποτελεί απλώς το αντίθετο της θετικής ενίσχυσης.
Youtube link: https://www.youtube.com/watch?v=lPEUG4ad2lM